ศูนย์การเรียนรู้ โคกหนองนา แม่ผู้ใหญ่กองพัน #87

แหล่งเรียนรู้ โคกหนองนา แม่ผู้ใหญ่กองพัน วงษ์ธานี ตั้งอยู่ที่ บ้านหนองคลองน้อย ตำบลป่ามะนาว จังหวัดขอนแก่นเกิดขึ้นจากความมุ่งมั่นของ นางกองพัน วงษ์ธานี ที่เล็งเห็นถึงความสำคัญของการสร้างความมั่นคงทางอาหารและการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน โดยได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ประยุกต์สู่ "โคก หนอง นา โมเดล" มาเป็นแนวทางในการพลิกฟื้นผืนดิน ก่อนหน้าที่จะมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ 10 ไร่ แห่งนี้ พื้นที่เดิมมีสภาพเป็น พื้นที่ทำนาเชิงเดี่ยว พื้นที่แห้งแล้ง ซึ่งต้องเผชิญกับปัญหาหลายประการ ได้แก่ ปัญหาด้านน้ำ: ขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง และประสบปัญหาน้ำหลากท่วมขังในฤดูฝน ปัญหาด้านดิน: สภาพดินเสื่อมโทรมจากการใช้สารเคมีทางการเกษตรมายาวนาน ขาดอินทรียวัตถุ ปัญหาด้านเศรษฐกิจ: ต้นทุนการผลิตสูงขึ้นเรื่อยๆ ขณะที่ผลผลิตไม่แน่นอน ส่งผลให้เกิดภาวะหนี้สินและรายได้ไม่เพียงพอต่อการจุนเจือครอบครัว 3. ขั้นตอนการออกแบบและพัฒนาพื้นที่ จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อ ได้เข้าร่วมการอบรมกับกรมการพัฒนาชุมชนจึงได้ตัดสินใจปรับเปลี่ยนพื้นที่ใหม่ทั้งหมด โดยมีการออกแบบตามหลักภูมิสังคม (Geosocial) แบ่งสัดส่วนพื้นที่อย่างเป็นระบบ ดังนี้ ในช่วงแรกของการดำเนินการต้องเผชิญกับสภาพอากาศที่แห้งแล้งจัดความไม่เข้าใจของเพื่อนบ้านที่มองว่าเป็นการเสียพื้นที่ทำกิน] แต่ด้วยความอดทนและการลงมือทำอย่างจริงจัง ประกอบกับการได้รับการสนับสนุนด้านองค์ความรู้จาก หน่วยงาน ทำให้สามารถก้าวผ่านข้อจำกัดต่างๆ มาได้ โดยมีการเอามื้อสามัคคี (ลงแขก) เพื่อสร้างเครือข่ายในชุมชน หลังจากใช้ความพยายามอยู่ [ระบุระยะเวลา เช่น 1-2 ปี] พื้นที่แห่งนี้ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม • ด้านระบบนิเวศ: ดินกลับมามีความอุดมสมบูรณ์ แหล่งน้ำมีใช้ตลอดทั้งปี สัตว์น้ำและแมลงที่มีประโยชน์ตามธรรมชาติกลับคืนสู่พื้นที่ • ด้านเศรษฐกิจ: ลดรายจ่ายในครัวเรือนได้อย่างชัดเจน เพราะมีอาหารบริโภคจากสิ่งที่ปลูกและเลี้ยงไว้ มีรายได้เสริมจากการจำหน่ายผลผลิตอินทรีย์ที่เหลือจากการแบ่งปัน • ด้านคุณภาพชีวิต: สมาชิกในครอบครัวมีสุขภาพที่ดีขึ้นจากการบริโภคอาหารปลอดภัย และมีความสุขจากการดำเนินชีวิตที่เรียบง่ายและยั่งยืน ด้วยความสำเร็จที่เป็นรูปธรรม พื้นที่แห่งนี้จึงได้เปิดตัวเป็น "แหล่งเรียนรู้ โคกหนองนา" อย่างเป็นทางการ เพื่อเป็นวิทยาทานแก่สาธารณชน ปัจจุบันมีการจัดแบ่งฐานการเรียนรู้ออกเป็น ฐานหลัก ได้แก่ • ฐานการเลี้ยงปลา • ฐานการปลูกผัก • ฐานการเลี้ยงเป็ด เลี้ยงหมู • ฐานการปลูกต้นไม้ใหญ่ ปัจจุบัน แหล่งเรียนรู้แห่งนี้ได้ต้อนรับคณะศึกษาดูงาน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ เอกชน นักเรียน นักศึกษา และเกษตรกรทั่วไปอย่างต่อเนื่อง โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือการขยายผลแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนและประเทศชาติต่อไป